Trẻ chậm vận động có thể biểu hiện qua việc chậm đạt các mốc phát triển, khó ngồi, khó đứng hoặc chưa thể đi độc lập theo độ tuổi. Khi đi kèm yếu tứ chi, co cứng, đi bằng mũi chân hoặc hạn chế vận động khớp, trẻ nên được đánh giá sớm để xác định tình trạng vận động và xây dựng hướng can thiệp phù hợp.
Trường hợp trẻ 42 tháng tuổi chậm phát triển vận động
Một trường hợp trẻ 42 tháng tuổi tại phường Hoành Sơn, tỉnh Hà Tĩnh đến Phòng khám Đa khoa Hoàng Hà thăm khám vì tình trạng chậm phát triển vận động và yếu tứ chi. Theo chia sẻ từ gia đình, trẻ chậm đạt một số mốc vận động. Trẻ biết lẫy lúc 10 tháng và biết ngồi ếch lúc 15 tháng. Tuy nhiên, đến 42 tháng tuổi, trẻ vẫn chưa thể tự ngồi và đi lại độc lập. Đây là những dấu hiệu cần được đánh giá toàn diện về thần kinh và chức năng vận động.
Những biểu hiện vận động bất thường ở trẻ
Trong quá trình vận động, trẻ ghi nhận một số biểu hiện đáng chú ý:
- Hai chân thường duỗi cứng, tăng khép và có xu hướng bắt chéo.
- Khi đứng, trẻ cần người hỗ trợ.
- Khi đi, trẻ có dáng co cứng và thường đi bằng mũi chân.
- Trẻ dễ mất thăng bằng khi thay đổi tư thế hoặc di chuyển.
- Cổ chân hạn chế vận động, khó thực hiện động tác gấp mu bàn chân.
Những biểu hiện trên không nên chỉ được xem là trẻ “chậm biết đi”. Khi trẻ có nhiều dấu hiệu vận động bất thường cùng lúc, việc đánh giá sớm có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định khả năng vận động hiện tại và nhu cầu phục hồi chức năng.
Đánh giá thần kinh và chức năng vận động giúp ích gì?
Qua thăm khám thần kinh và đánh giá chức năng vận động, bác sĩ ghi nhận biểu hiện rối loạn vận động theo kiểu liệt cứng, chủ yếu ở hai chi dưới và có biểu hiện liên quan đến chi trên. Trẻ cần được tiếp tục đánh giá để xác định mức độ, phạm vi ảnh hưởng và nguyên nhân. Việc đánh giá không chỉ tập trung vào khả năng đứng hoặc đi. Bác sĩ và kỹ thuật viên còn xem xét nhiều yếu tố như:
- Khả năng kiểm soát đầu và thân mình.
- Khả năng duy trì tư thế ngồi, đứng.
- Trương lực cơ và sự kiểm soát vận động.
- Khả năng giữ thăng bằng.
- Tầm vận động của các khớp.
- Khả năng chuyển đổi giữa các tư thế.
- Khả năng sử dụng tay và phối hợp vận động.
Từ đó, trẻ có thể được xác định những hạn chế vận động cần ưu tiên trong quá trình phục hồi.
Phục hồi chức năng cho trẻ chậm vận động cần phù hợp với từng trẻ
Mỗi trẻ có mức độ phát triển và khả năng vận động khác nhau. Vì vậy, phục hồi chức năng cho trẻ chậm vận động cần được xây dựng dựa trên kết quả đánh giá cụ thể thay vì áp dụng một chương trình giống nhau cho tất cả trẻ.
Với trường hợp trên, sau đánh giá, bác sĩ và kỹ thuật viên xây dựng hướng phục hồi chức năng phù hợp với khả năng của trẻ.
Mục tiêu can thiệp tập trung vào việc hỗ trợ trẻ:
- Cải thiện khả năng kiểm soát tư thế.
- Tăng khả năng giữ thăng bằng.
- Hỗ trợ vận động chủ động.
- Duy trì và cải thiện tầm vận động khớp.
- Hạn chế những tư thế vận động bất thường.
- Từng bước nâng cao khả năng thực hiện các hoạt động phù hợp với lứa tuổi.
Bên cạnh thời gian can thiệp tại cơ sở y tế, sự phối hợp của gia đình cũng đóng vai trò quan trọng. Gia đình được hướng dẫn cách hỗ trợ trẻ luyện tập và tạo cơ hội vận động phù hợp tại nhà.
Khi nào cha mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá?
Cha mẹ nên chủ động đưa trẻ đi đánh giá khi nhận thấy trẻ:
- Chậm đạt các mốc vận động so với lứa tuổi.
- Chưa thể ngồi, đứng hoặc đi độc lập khi đã đến giai đoạn phù hợp.
- Thường xuyên co cứng tay hoặc chân.
- Hai chân có xu hướng bắt chéo khi đứng hoặc di chuyển.
- Đi bằng mũi chân kéo dài.
- Dễ mất thăng bằng hoặc khó kiểm soát tư thế.
- Hạn chế vận động một hoặc nhiều khớp.
- Có sự khác biệt rõ rệt về khả năng vận động giữa hai bên cơ thể.
Phát hiện sớm không có nghĩa là trẻ chắc chắn mắc một bệnh lý cụ thể. Tuy nhiên, đánh giá sớm giúp xác định rõ hơn tình trạng phát triển và chức năng vận động, từ đó có cơ sở lựa chọn hướng theo dõi hoặc can thiệp phù hợp.
Đánh giá và phục hồi chức năng cho trẻ tại Phòng khám Đa khoa Hoàng Hà
Tại Phòng khám Đa khoa Hoàng Hà, trẻ có biểu hiện chậm phát triển vận động được tiếp cận theo hướng đánh giá chức năng và xây dựng kế hoạch phục hồi phù hợp với từng trường hợp.
Quá trình này hướng đến: Đánh giá đúng – Xác định nhu cầu – Can thiệp phù hợp – Đồng hành cùng gia đình.
Phụ huynh không nên chờ đến khi trẻ lớn hơn mới đánh giá nếu đã nhận thấy những dấu hiệu vận động bất thường. Can thiệp phù hợp và đúng thời điểm có thể giúp trẻ có thêm cơ hội rèn luyện các kỹ năng vận động và tham gia tốt hơn vào các hoạt động hằng ngày.
Phòng khám Đa khoa Hoàng Hà
📍 Địa chỉ: 266 Quang Trung, Ba Đồn, Quảng Trị
☎️ Hotline: 0357.020.567
Đánh giá đúng – Can thiệp phù hợp – Đồng hành cùng trẻ phát triển từng bước.
