3 tháng đầu thai kỳ là giai đoạn từ ngày đầu của kỳ kinh cuối đến hết 13 tuần 6 ngày. Đây là thời điểm thai bắt đầu hình thành và phát triển các cơ quan quan trọng. Khám thai đúng thời điểm giúp xác định vị trí thai, tuổi thai, tình trạng phát triển của thai và đánh giá sức khỏe của mẹ. Đặc biệt, giai đoạn 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày có những mốc siêu âm và sàng lọc trước sinh quan trọng mà mẹ bầu không nên bỏ qua.

Vậy 3 tháng đầu thai kỳ cần làm những xét nghiệm gì? Khi nào nên siêu âm? Mốc 11–13 tuần 6 ngày có gì đặc biệt?

1. 3 tháng đầu thai kỳ được tính từ tuần bao nhiêu?

Theo hướng dẫn khám thai thường quy, 3 tháng đầu thai kỳ được tính từ ngày đầu của kỳ kinh cuối đến hết 13 tuần 6 ngày. Với thai kỳ đơn thai không có yếu tố nguy cơ, lịch khám có thể được bố trí theo từng mốc phù hợp. Bệnh viện Từ Dũ hiện hướng dẫn thai phụ khám lần đầu sau khi trễ kinh khoảng 2–3 tuần và khám lần tiếp theo vào khoảng 11–13 tuần 6 ngày để thực hiện các đánh giá quan trọng của quý I.

Tuy nhiên, lịch khám thực tế có thể thay đổi nếu mẹ có bệnh lý nền, tiền sử sản khoa đặc biệt hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng, ra máu âm đạo.

2. Sau khi chậm kinh: Làm gì để xác định có thai?

Khi bị chậm kinh hoặc có các dấu hiệu nghi ngờ mang thai, mẹ có thể sử dụng que thử thai để kiểm tra ban đầu. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm β-hCG để hỗ trợ xác định thai sớm và theo dõi diễn biến thai khi cần thiết. Sau khi xác định có thai, việc tiếp theo không đơn thuần là biết “đã có thai”, mà cần xác định thai nằm ở đâu, tuổi thai bao nhiêu và có phát triển phù hợp hay không.

3. Siêu âm thai 3 tháng đầu cần kiểm tra những gì?

Tùy tuổi thai và tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm để đánh giá thai và tử cung, buồng trứng.

Xác định vị trí làm tổ của thai

Siêu âm giúp xác định thai đã làm tổ trong buồng tử cung hay chưa. Đây là một trong những mục tiêu quan trọng của lần khám thai đầu tiên, đặc biệt khi thai phụ có đau bụng hoặc ra máu bất thường.

Đánh giá tuổi thai và ngày dự sinh

Trong 3 tháng đầu, siêu âm có vai trò quan trọng trong việc đánh giá tuổi thai. Khi quan sát được phôi thai, chiều dài đầu-mông (CRL) là một thông số có giá trị trong xác định tuổi thai ở quý I.

Kiểm tra số lượng thai và tình trạng phát triển

Siêu âm có thể giúp xác định số lượng thai và đánh giá sự phát triển của thai theo tuổi thai. Ở thời điểm phù hợp, bác sĩ có thể quan sát hoạt động tim thai.

Đánh giá tử cung và phần phụ

Ngoài thai, bác sĩ cũng có thể đánh giá tử cung, buồng trứng và phát hiện một số bất thường như u xơ tử cung hoặc nang buồng trứng nếu có.

4. Những xét nghiệm thường được chỉ định trong 3 tháng đầu thai kỳ

Không phải tất cả thai phụ đều cần thực hiện cùng một danh sách xét nghiệm. Bác sĩ sẽ dựa trên tuổi thai, tiền sử bệnh, tiền sử sản khoa, triệu chứng và các yếu tố nguy cơ để lựa chọn xét nghiệm phù hợp.

Một số xét nghiệm thường được cân nhắc gồm:

Công thức máu

Giúp đánh giá tình trạng thiếu máu và một số bất thường của các tế bào máu.

Nhóm máu ABO và Rh

Xác định nhóm máu và yếu tố Rh của mẹ. Đây là thông tin quan trọng trong quản lý thai kỳ.

Đường huyết và xét nghiệm sinh hóa

Có thể được chỉ định để đánh giá đường huyết và một số chức năng cơ quan, chuyển hóa tùy từng trường hợp.

Xét nghiệm nước tiểu

Có thể giúp phát hiện một số bất thường như nhiễm khuẩn đường tiết niệu hoặc protein trong nước tiểu.

Sàng lọc một số bệnh nhiễm trùng

Trong lần khám thai đầu tiên, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm như viêm gan B, HIV, giang mai, Rubella và một số xét nghiệm khác tùy tình trạng của thai phụ.

Bệnh viện Từ Dũ cũng liệt kê công thức máu, nhóm máu/Rh, HBsAg, HIV, giang mai, Rubella, đường huyết và xét nghiệm nước tiểu trong nhóm xét nghiệm được thực hiện khi đã xác định thai có tim thai, đồng thời cho biết bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm tùy tình trạng cụ thể.

Xét nghiệm tuyến giáp

Xét nghiệm chức năng tuyến giáp có thể được bác sĩ cân nhắc ở những thai phụ có triệu chứng, tiền sử hoặc yếu tố nguy cơ phù hợp.

5. NIPT có thể làm từ tuần bao nhiêu?

NIPT là xét nghiệm sàng lọc trước sinh không xâm lấn, sử dụng DNA tự do trong máu mẹ để đánh giá nguy cơ một số bất thường nhiễm sắc thể của thai. Nhiều xét nghiệm NIPT có thể thực hiện từ khoảng 9 tuần thai.

NIPT có thể sàng lọc nguy cơ một số bất thường nhiễm sắc thể như:

Trisomy 21 (hội chứng Down)
Trisomy 18 (hội chứng Edwards)
Trisomy 13 (hội chứng Patau)
Một số bất thường nhiễm sắc thể giới tính, tùy gói xét nghiệm

Điều quan trọng cần nhớ là NIPT là xét nghiệm sàng lọc, không phải xét nghiệm chẩn đoán. Nếu kết quả thuộc nhóm nguy cơ cao, thai phụ cần được bác sĩ tư vấn và có thể cần thực hiện xét nghiệm chẩn đoán phù hợp.

6. Tuần 11–13 tuần 6 ngày: Mốc siêu âm quan trọng

Đây là một trong những mốc quan trọng nhất của khám thai 3 tháng đầu.

Siêu âm đo độ mờ da gáy

Trong khoảng 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày, thai phụ có thể được siêu âm đo độ mờ da gáy. Độ mờ da gáy là một thông số được sử dụng trong đánh giá nguy cơ một số bất thường nhiễm sắc thể. Kết quả siêu âm có thể được kết hợp với tuổi mẹ và các xét nghiệm sàng lọc khác để đánh giá nguy cơ.

Bệnh viện Từ Dũ hướng dẫn lần khám thứ hai trong quý I vào thời điểm 11–13 tuần 6 ngày, trong đó có đánh giá độ mờ da gáy.

Mẹ bầu không nên bỏ qua mốc này hoặc tự ý trì hoãn, bởi đây là khoảng thời gian quan trọng để thực hiện đánh giá độ mờ da gáy.

7. Double Test là gì? Thực hiện khi nào?

Double Test là xét nghiệm sàng lọc trước sinh trong quý I. Xét nghiệm sử dụng các chỉ số từ máu mẹ, kết hợp với thông tin thai kỳ và siêu âm để tính nguy cơ một số bất thường nhiễm sắc thể.

Double Test thường được thực hiện trong khoảng 11–13 tuần 6 ngày.

Xét nghiệm này có thể được sử dụng để sàng lọc nguy cơ:

Hội chứng Down – Trisomy 21
Hội chứng Edwards – Trisomy 18
Hội chứng Patau – Trisomy 13

Double Test cũng như các xét nghiệm sàng lọc khác không khẳng định thai nhi có hay không có bất thường. Nếu kết quả thuộc nhóm nguy cơ cao, thai phụ cần được tư vấn tiếp theo bởi bác sĩ chuyên khoa.

8. Sàng lọc tiền sản giật từ tuần 11–13 tuần 6 ngày

Tiền sản giật là một biến chứng thai kỳ cần được theo dõi và phát hiện sớm. Ngay từ quý I, thai phụ có thể được đánh giá nguy cơ tiền sản giật.

Theo Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, sàng lọc tiền sản giật có thể thực hiện từ 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày, dựa trên các yếu tố như:

Đo huyết áp
Siêu âm Doppler động mạch tử cung
Xét nghiệm máu theo phương pháp sàng lọc được áp dụng

Việc đánh giá nguy cơ sớm giúp bác sĩ có cơ sở tư vấn và theo dõi thai kỳ phù hợp đối với những trường hợp có nguy cơ cao.

9. Lịch khám và xét nghiệm 3 tháng đầu thai kỳ có thể tham khảo

Để dễ ghi nhớ, mẹ bầu có thể tham khảo các mốc sau:

Thời điểm	Nội dung cần lưu ý
Sau chậm kinh	Test nhanh thai hoặc β-hCG khi cần
Lần khám đầu	Khám thai, siêu âm xác định vị trí và tình trạng thai
Khoảng 6–8 tuần	Đánh giá sự phát triển của thai, hoạt động tim thai khi phù hợp, tuổi thai
Từ khoảng 9 tuần	Có thể thực hiện NIPT tùy loại xét nghiệm
11–13 tuần 6 ngày	Siêu âm đo độ mờ da gáy
11–13 tuần 6 ngày	Double Test hoặc phương pháp sàng lọc trước sinh phù hợp
11–13 tuần 6 ngày	Có thể sàng lọc nguy cơ tiền sản giật theo chỉ định

Lưu ý: Đây là các mốc tham khảo cho thai kỳ thông thường. Lịch khám và xét nghiệm có thể thay đổi tùy sức khỏe của mẹ, sự phát triển của thai và các yếu tố nguy cơ.

10. Khi nào mẹ bầu cần đi khám sớm?

Không phải lúc nào mẹ cũng nên chờ đến đúng lịch khám định kỳ.

Nếu trong 3 tháng đầu xuất hiện các dấu hiệu như:

Đau bụng nhiều hoặc đau bụng tăng dần
Đau lệch một bên
Ra máu âm đạo
Choáng, ngất
Đau vai kèm đau bụng hoặc ra máu
Các triệu chứng bất thường khác

mẹ nên đến cơ sở y tế để được thăm khám. Đặc biệt, thai phụ có tiền sử thai ngoài tử cung, sảy thai liên tiếp, thai lưu, bệnh lý nội khoa hoặc thai kỳ nguy cơ cao có thể cần lịch theo dõi riêng.

11. Vì sao không nên bỏ qua các mốc khám thai trong 3 tháng đầu?

3 tháng đầu là giai đoạn có nhiều mốc kiểm tra quan trọng.

Khám đúng thời điểm giúp bác sĩ:

Xác định vị trí thai
Đánh giá tuổi thai và ngày dự sinh
Theo dõi sự phát triển của thai
Đánh giá sức khỏe của mẹ
Sàng lọc một số bất thường nhiễm sắc thể
Đánh giá nguy cơ tiền sản giật
Phát hiện sớm những bất thường cần theo dõi hoặc xử trí

Quan trọng nhất, mỗi xét nghiệm và mỗi lần siêu âm đều có mục đích riêng. Không phải thực hiện càng nhiều xét nghiệm càng tốt. Thai phụ nên được bác sĩ sản khoa tư vấn dựa trên tình trạng thực tế của mình.

Khám thai 3 tháng đầu tại Phòng khám Đa khoa Hoàng Hà

Tại Khoa Sản – Phòng khám Đa khoa Hoàng Hà, thai phụ có thể được thăm khám và tư vấn các vấn đề trong thai kỳ, bao gồm:

Khám thai và theo dõi thai kỳ
Siêu âm thai
Tư vấn sàng lọc trước sinh
Tư vấn và thực hiện các xét nghiệm theo chỉ định
Theo dõi sức khỏe mẹ và thai
Tư vấn các vấn đề sản phụ khoa trong thai kỳ

Đặc biệt, thai phụ nên chủ động ghi nhớ mốc 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày để được bác sĩ tư vấn các phương pháp siêu âm và sàng lọc phù hợp.

Đừng chờ đến khi có triệu chứng bất thường mới đi khám. Chủ động theo dõi thai kỳ đúng mốc giúp mẹ có thêm thông tin để chăm sóc sức khỏe của mình và thai nhi tốt hơn.

Phòng khám Đa khoa Hoàng Hà

📍 266 Quang Trung, phường Ba Đồn, tỉnh Quảng Trị
📞 Hotline: 0357 020 567
🌐 Phongkhamhoangha.com